خانه » طبیعت و کالبد » پوشش گیاهی روستای برگ‌جهان(۱)

پوشش گیاهی روستای برگ‌جهان(۱)

به کوشش مسعود رضوی و فاطمه خوشپور، تیر ۹۸

دامنه رشته کوههای البرز غنی از درختان و گیاهان متنوع است.

روستای برگ جهان نیز به دلیل واقع بودن در این منطقه غنی از انواع درختان میوه و غیرمثمر و همچنین گیاهان کوهی و دارویی و باغی است. پرداختن به موضوع پوشش گیاهی روستا از چند زاویه قابل انجام است:

  • معرفی پوشش گیاهی با اسامی علمی و رایج کشور
  • معرفی پوشش گیاهی با اسامی بومی و روستایی
  • معرفی پوشش گیاهی به صورت مصور
  • معرفی پوشش گیاهی همراه با سایر مشخصات گیاه یا درخت مانند خواص دارویی و غذایی و شیوه کاشت و تکثیر و …

و در حد غایی و مطلوب آن که همه‌ی موارد فوق با هم انجام پذیرد.

آرزوی دیرینه‌ که تدوین چنین مقاله‌ای بود، هیچ‌گاه محقق نشد و به نظر هم نمی‌رسد چنین آرزویی دست‌یافتنی باشد. بنابراین راه عملی‌تر که ما را از این رخوت درمورد معرفی پوشش گیاهی روستا خارج نماید، انتشار هر موضوع مرتبط با پوشش گیاهی روستاست به این امید که به مرور این مطالب غنی و تجمیع گردد. با همین هدف تاکنون چندین مقاله یا مطلب مصور درباره گیاهان روستا تدوین و در سایت برگجون منتشر شده است.

این بار مطالب مختصر ولی بسیار مفید و همراه با تصاویر زیبای درختان و گیاهان به شما خوانندگان علاقمند تقدیم می‌گردد. این مطالب را سرکار خانم مهدیه (فاطمه) خوشپور برای ما ارسال کرده‌اند. این مطالب عینا از کتاب آشنایی با گیاهان ارزشمند در زنبورداری ایران، نوشته‌ی آقایان مهندس محمد رفاهی و محمدجواد علیپور که به همت صندوق حمایت از توسعه صنعت زنبورداری به چاپ رسیده، استخراج شده است.

همانطور که از نام کتاب مشخص است، نویسندگان آن با رویکرد به موضوع زنبورداری گیاهان و درختان را معرفی کرده‌اند. شایان ذکر است جناب آقای مسعود رضوی همسر خانم خوشپور در برگ‌جهان به کار زنبورداری مشغول هستند و اصل کتاب معرفی شده را ایشان با هدف استفاده در کار خود خریداری کرده‌اند. در واقع موضوع کتاب پوشش گیاهی روستای برگ‌جهان نیست، ولی برخی از گیاهان و درختان معرفی شده در این کتاب در روستای برگجهان هم وجود دارد که در ادامه آنها را نقل می‌کنیم.

۱-آویشن

با نام علمی Thymus spp. (نعناع Lamiaceae) و اسامی محلی حاشا، آوشن، صعترالحمیر (کتب طب سنتی)، آزُربه (همدان)، آویشم (اطراف تهران)، زدوه (طالقان)، کهلیک اوتی(آذربایجان و منطق ترک زبان)،  اشمه کوهی، و سی‌سبز.

در گویش برگیجانی: اُوویشن یا آییشَن

 

۲-پونه

با نام علمی Mentha longifolia (نعناع Lamiaceae) و اسامی محلی پودنه، پودینه، پارپیز(ترکی).

در گویش برگیجانی: پونَه

۳-چای کوهی

با نام علمی Stachys lavandulifolia (نعناع Lamiaceae) و اسامی محلی سنبله‌ای زیبا، گل کوو (کردستان)، توهلیجه یا توکلیجه (آذربایجان)، کرک گربه(لرستان)، پشمینه، کلکنه، چای‌پر، گل پپوک، گل پنبوک(خراسان).

در گویش برگیجانی: چایی کوهی یا چاهی کوهی

۴-خارپنبه

با نام علمی Onopordum acanthium (کاسنی Compositae) و اسامی محلی خار پیرزن، شکاعی، قوش قونماز(ترکی)، و به اشتباه در مناطقی خارمریم.

در گویش برگیجانی: بامبیلَگ

۵-ختمی

با نام علمی Alcea spp. (ختمی Malvaceae) و اسامی محلی هیرو (کردستان)

در گویش برگیجانی: ختنی، خدنی، و خدمی

۶-خشخاش طناز

با نام علمی Papaver bracteatum. (خشخاش Papveraceae) و اسامی محلی خشخاش کبیر, خشخاش ایرانی، لالاخاشخاش(ترکی)

در گویش برگیجانی: اَلالَه خرَگ

۷-زول

با نام علمی  Eryngium caeruleum(چتریان Apiaceae) و اسامی محلی چوچاخ، چوچاق، زولنگ، شش تیغ، بوقناق(ترکی)، طوسی(کردستان)

در گویش برگیجانی: ؟

۸-سنبله‌ای نقره‌ای

با نام علمی  Stachys byzantina(نعناع Lamiaceae) و اسامی محلی زبان‌بره، گوش‌بره، وله‌گوش (مازندران)

در گویش برگیجانی: وَرَه‌گوش

۹-شکر تیغال

با نام علمی  Echinops spp.(کاسنی Compositae) و اسامی محلی شکروک، خارشکر، خارتویی، تیغ قندک، شکرتیار، شکرکه، قنقال

در گویش برگیجانی: تیخگ، تیخال

۱۰-فرفیون

با نام علمی  Euphorbia spp.(فرفیون Euphorbiaceae) و اسامی محلی شیرسگ، شیرشیرک، خوشیل، شیرتیزه، حسن مست، شیرمنگ.

در گویش برگیجانی: شیرَگ

۱۱-کاسنی

با نام علمی Cichorum intybus (کاسنی Compositae) و اسامی محلی کاسنی تلخ، کاسنی وحشی، هندبا، چیتیکان(ترکی)

در گویش برگیجانی: ؟

۱۲- کاکوتی کوهی

با نام علمیZiziphora clinopodioides  (نعناع Lamiaceae) و اسامی محلی مشک طرامشک، کَکوتو، اَویشَه آنُخ، آلاله (کرمان)، اُوریشم کرّو، داغ نعناسی (ترکی)، قوچ اوتی، داغ مرزه‌سی(زنجان)

در گویش برگیجانی:؟

۱۳- کبَر

با نام علمی Capparis spinosa  (علف مار Capparidaceae) و اسامی محلی کَوَر، باکو، لگجی، هندوانه کوهی، خیار کبار، خیار شنگ، کاپاریس، خاروک

در گویش برگیجانی: ؟

۵ دیدگاه

  1. سپاس جناب لبافی ، به جهت علاقمندی همسرم به طبیعت و گیاهان مطلوب زنبور عسل، ایشان تمایل داشتن که ضمن تحقیق در این رابطه، اقدام به انتشار چنین مطالبی همراه با عکس درختان و گیاهان انجام دهند. به خصوص که روستای زیبای برگجهان پر از گیاهانی هست که همچنان نیاز به شناخته شدن و معرفی به دوستان داره.
    ارادتمند فاطمه(مهدیه) خوشپور

  2. سلام
    بسیار عالی
    تشگر فراوان از دوستان همیشه کوشا

  3. با سلام و عرض ارادت حضور سرکار خانم خوشپور تشکر میکنم از زحماتی که شما و آقا مسعود در راستای معرفی گیاهان به خصوص همراه با نام آنها با گویش برگجونی کشیدید امیدوارم که در آینده این کار تداوم داشته و از آن بهرمند شویم

  4. سلام و دورود
    سپاس از کار ارزشمند شما و ممنون از این که در نشر اطلاعات صحیح گیاه شناسی و ارزشمندی این گیاهان برای زنبورعسل اطلاعاتی رو در سایت وزین تون ارائه دادید.
    محمد رفاهی – مولف کتاب آشنایی با گیاهان ارزشمند در زنبورداری ایران

  5. سلام آقای مهندس رفاهی
    از اینکه وبگاه روستای ما مورد توجه شما قرار گرفت خوشحالیم و جسارت ما را ببخشید که بخشهایی از کتاب ارزشمند شما را بدون اجازه (هر چند با رعایت امانت) در این وبگاه منتشر کردیم. امیدواریم در آینده مطالب دیگری از کتاب شما را که مرتبط با پوشش گیاهی روستای ماست تقدیم خوانندگان کنیم

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *