خانه » تاریخ، جامعه و فرهنگ » در ستایش سایت فرهنگی و اجتماعی برگجون

در ستایش سایت فرهنگی و اجتماعی برگجون

محمدرضا پلویی، مرداد ۹۶

۱-سال‌ها قبل با هدف بازدید از نمایشگاهی صنعتی به شهر کُلن سفر کردم.

دوست آلمانی من مرا به روستایی که حدود ۱۳۰ سال و حدود ۴ نسل از هم‌ولایتی‌های او به امر صنعت، تجارت، بانکداری و امور حمل و نقل مشغول بودند دعوت کرد. آن‌ها مهربانانه سال‌ها در کنار هم به تولید کسب و کار مشغول بودند. نکات ارزنده‌ی این بازدید مرا بر آن داشت که با ذکر آن در ستایش بنیانگذاران و دست‌اندرکاران سایت فرهنگی، اجتماعی برگجون چند سطری بنویسم.

۲-محله‌ها، منطقه‌ها و روستاهای منسجم به شدت در خدمت توسعه انسانی هستند. در روستای مورد اشاره در آلمان صنعت‌گران، بانکداران، بیمه‌گران، و متصدیان امور حمل و نقل همگی از دیرباز در خدمت تولید زنجیره‌ای ارزشمند از تولید و کسب و کار بودند و علاوه بر توسعه‌ی اقتصادی و صنعتی، توجه به توسعه‌ی پایدار و حفظ محیط زیست و نگهداری از فضای زندگی از جمله اولویت‌های آن‌ها بوده‌است.

دوست من به خاطره‌ای اشاره می‌کرد که طی آن چند دختر جوان برای جلوگیری از قطع یکی از درختان کهن‌سال به نوبت در مدت شش ماه در بالای درخت زندگی کردند تا مانع قطع آن شوند و بالاخره مسئولین تسلیم آن‌ها شدند.

۳-امر فرهنگی و توجه به ریشه‌ها، امری مبارک است که در ایران کمتر مورد عنایت بوده است. اغلب ما مردم خیلی از دو نسل قبل‌تر از خود اطلاعی نداریم و فراگیر بودن این بی‌اطلاعی چنان است که به امری عادی تبدیل شده است.

قبلا هم گفته‌ام که پرداختن به تاریخ گذشته مستلزم وجود اسناد و مدارک و مستنداتی است که با اتکاء به آن بتوان راهی به آینده جست. اما در این زمینه فقر مستندات در سطح ملی چنانست که ریشه‌های بسیاری از پدیده‌های تاریخی (از جمله وقایع ۵ قرن گذشته در ایران)، که ما را از کشوری قدرتمند به کشوری غیرقابل اعتنا در اواخر قاجار تبدیل کرد، همچنان مبهم و نادانسته است.

۴-پایه‌گذاران سایت برگجون از منظر زندگی مدرن بسیار قابل ستایش‌اند که این نقیصه را می‌دانند و برای رفع آن در تلاش‌اند. اشاره به ظرفیت‌های فرهنگی، آداب و رسوم و سنن و واکاوی ریشه‌های قومی اهالی این خطه از این کشور قادر است الگوی هم‌افزاینده برای سایر روستاهای اطراف باشد. کمااین‌که لواسانی‌ها را هم به تکاپوی شکل‌گیری سایت خاص خود انداخته است.

۵-جریانات فرهنگی از جمله اولویت‌های توسعه است. در حال حاضر می‌توان گفت سایت برگجون به عنوان یک جریان فرهنگی است که می‌تواند آغازگر گفتمانی باشد که در آینده برگجون به عنوان الگو و نماد توسعه باشد. بدیهی است معضلات کنونی در روستاهای اطراف تهران اغلب ناشی از “ماشین- محوری توسعه نزد مسئولین است. تغییر نگاه به آسایش در روستا و تغییر چنین رویکردی به رویکرد “انسان- محوری ضروری است و این جز با نگاه مهربانانه به همدیگر و احیای روابط مبتنی بر احترام سنتی و تبدیل جریان سایت برگجون به یک گفتمان پایدار میسر نیست.

۶-احترام به طبیعت، احترام به درخت، احترام به انسان‌ها، جلوگیری از ساخت و سازهای “بتُن- محور به ساخت و سازهای متمرکز در بافت اصلی و تهیه طرح جامع روستای پاک می‌تواند به عنوان گام بعدی جریان فرهنگی سایت برگجون مورد توجه باشد. شورا نقش جدی برای مطالعه دارد تا از تبدیل شدن برگجونِ زیبا به پارکینگِ خودرو جلوگیری کند.

۷-از منظر جامعه‌شناسیِ اجتماعی؛ نکته‌ی درخورِ تامل، امرِ اندیشیدن به رفتارهای اجتماعی، رفتارهای فردی و در برخی اوقات رفتارهای نشات گرفته از خوی عشیره‌ای است که اندیشیدن در دیگر ساحت‌های زندگی را امکان‌پذیر می‌کند. اندیشیدن عنصرِ مغفولی است که جامعه‌ی ما به آن نیاز دارد.

ساحت زندگی فردی، ساحت زندگی اجتماعی، ساحت نگاه به جهان و آینده، به اجتماع و به تنظیم روابط اجتماعی همه و همه  نیازمند اندیشیدن است و سایت برگجون به این نگاه تلنگر می‌زند، و اغلب با استفاده از فواصلی در بین زندگی فرصتی برای اندیشیدن فراهم می‌کند؛ همان‌گونه که در بازی‌های جمعی اغلب از time out برای اندیشیدن به روند بازی خود و رقیب استفاده می‌شود.

۸-با نگاهی به تصاویری که این سایت به تماشا می‌گذارد، اندیشه و تامل را برمی‌انگیزد و این خود یکی از مهمترین ابزارهای کنترل اجتماعی است که اغلبِ جامعه‌شناسان با هدف استفاده از چنین ظرفیتی احیای محله‌ها و روستاها در مناطق شهری را توصیه می‌کنند.

اغلب ناهنجاری‌ها در رفتار – بالاخص در کلانشهرها- ناشی از عدم وجود محله‌های اصیل با ظرفیت کنترل اجتماعی قوی است. از این منظر می‌توان در احیای برگجون، احیای لواسان و احیای این مناطق و نگریستن به گذشتگان از ظرفیت‌های چنین ساختاری برای توسعه انسانی و توسعه اجتماعی و زیستِ مهربانانه با همدیگر و با محیط‌زیست بهره گرفت.

۹-در سال‌های اخیر به دلیل “ماشین‌- محور” بودن توسعه، برگجون به پارکینگِ خودرو – بالاخص در روزهای تعطیل- تبدیل شده است. به نظر می‌رسد سایت برگجون می‌تواند از ظرفیت خود و در جهت تعمیق فعالیت‌های خود در نگاه مهربانانه به محیط زیست، و به ساماندهی خودروها در روزهای تعطیل به شورا و دهیار و هم‌چنین مطالبه‌گری در حوزه‌های ساخت و سازهای مطلوب کمک کند.

روند فعلی در ساختمان‌های بتنی که در حاشیه‌ی رودخانه تا آبشارِ زیبا شاهد آن هستیم، در اندک زمانی این روستای بکر و زیبا را به انباشتی از بتن تبدیل می‌کند. فراموش نکنیم مصرف بتن در اروپا و در مناطق روستایی جهان به دلیل ماندگاری زیاد و آلودگی خاک ممنوع است.

۱۰-نیاکان ما در برگجون در کنار هم مهربانانه زیستند، مراسم سنتی به‌جای آوردند و بدون استرس زندگی کردند. دریافتی از نکات مثبت گذشته با هدفِ افکندنِ نور به راهِ تاریکِ آینده از جمله ثمرات سایت برگجون می‌تواند باشد. امید است آنچه انجام داده‌اند روزافزون شود و مردم این ولایت از وجود زحماتشان بهره‌مند گردند.

۲ دیدگاه

  1. درود بر شما آقای دکتر رضایی پور که علی رغم گذشت چند دهه از تغییر فامیلی، باز هم خود را متعلق به طایفه اصیل و قدیمی پلویی قلمداد می نمائید و با تشکر از حسن نیت شما به سایت برگجون و رهنمودهای بایسته شما در راستای توسعه پایدار در برگجون.

  2. سلام آقای دکتر. مطالب محبت آمیز و دلگرم کننده و انرژی بخشتان را با چشم دل خواندم. سپاسگزارم. از این که کوشش هر چند اندک ما مورد توجه شماست خوشنود هستیم. برای من بسیار دل انگیز است که این سایت مورد توجه طیف وسیعی از برگجونی هاست. چه آنان که در اندار مشغول دامداری هستند و چه آنان که در شاهان مقابل مغازه سوپر مارکت نشسته اند و چه آنان که در شیرون به کار باغبانی مشغولند و بالاخره اساتیدی که در صنایع و بهداشت و آموزش داخل و خارج از کشور مشغول هستند. همه به شیوه ی خود ما را مورد لطف قرار داده اند. امیدوارم در سایه حمایت شما بزرگواران مسیری را که شروع کرده ایم همچنان بپیماییم.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *