خانه » خاطرات » سیاوشده

سیاوشده

علی‌اکبر لبافی، آبان‌ماه ۹۶

سیاوشده یا سیاه‌وشته نام کوهی است به ارتفاع حدود ۳۳۳۳ متر از سطح دریا،

 که در شمال‌شرق روستای برگجهان واقع است. دامنه‌ی جنوبی این کوه در حوزه آبریز رودخانه جاجرود و دامنه شمالی آن در حوزه آبریز رود لار و هراز است.

وشده یا وشته در گویش برگجونی به چوب نیم‌سوز خروجی از کوره ذغال (یا درون اجاق و تنور) گفته می‌شود. چوب نیم‌سوز به رنگهای مختلف به ویژه سیاه و قهوه‌ای تیره و یا روشن است. به نظر می‌رسد نام این کوه مربوط به همین اصطلاح است چراکه بخشهای مختلف این کوه به رنگ‌های سیاه و قهوه‌ای و سفید دیده می‌شود.

دره سیاوشده در غرب این کوه است که در وسط آن چشمه‌ای گوارا به نام چشمه سیاوشده قرار دارد. در شمال چشمه و غرب قله‌ی سیاوشده منطقه‌ای به نام سیاغار قرار دارد که گفته می‌شود در گذشته غار بزرگی در آن بوده و اکنون دهانه‌ی آن مسدود شده است. به برجستگی کوه در بالای این غار سرسیاغار گفته می‌شود. گاهی به قله کوه سیاوشده نیز سرسیاغار اطلاق می‌گردد. این اشتباه در بین کوه‌نوردان تعمیم یافته تا جایی که دو قله‌ی بعد از آن را که نام فراغ‌کش دارند، سرسیارغار ۲ و ۳ می‌نامند.

در بخشی از محدوده سیاغار به وفور خرده‌ریز استخوان (هسته‌پیله) یافت می‌شد و به همین دلیل این بخش به هسته‌پیله‌ای معروف بوده و بالای این بخش را سرِ هسته‌پیله‌ای می‌گفتند.

فِراغ‌کَش بلندترین قله ی روستا در شرق سیاوشده قرار دارد. این کوه با دوقله‌ی کنار هم و دامنه‌ای وسیع و فَراخ به نظر می‌رسد فَراخ‌کش (کش به ناحیه سینه تا دو بازو – آغوش- گفته می‌شود) نامیده شده ولی اکنون این واژه به فِراغ‌کش تبدیل شده است. پرآب‌ترین چشمه‌های روستا شامل دو چشمه‌ی نزدیک به هم در دامنه‌ی این کوه واقع‌اند.

در حد فاصل چشمه فراغ‌کش و کوههای فراغ‌کش و سیاوشده، تپه‌ای خاکی و سفید رنگ قرار دارد که پشت آن فضایی گود و چال و نسبتا وسیع پدید آمده است. این محدوده به اسبه‌چال مشهور است. برای وجه تسمیه این محدوده نظر‌های مختلفی گفته شده است. افرادی به کشف مقادیری اسباب و اثاثیه قدیمی در این منطقه اشاره کرده‌اند و می‌گویند اینجا اسباب‌چال بوده است. افرادی نیز به دلیل سفیدرنگ بودن این منطقه آن را درواقع اسپی‌چال یا چالِ سپید می‌دانند.

روز جمعه ۱۲ خرداد گروه طبیعت‌گردی وبسایت برگجون از روستا به سمت قله‌ی سیاوشده به راه افتاد.

چون همراهان دیگر ما یعنی داود طوسی و سعید جان‌نثاری دیرتر می‌توانستند حرکت کنند من و مجید جان‌نثاری ۷ صبح به راه افتادیم و قرار شد ساعت ۱۰ آن دو نفر نیز ابتدای میان‌رود در محل مصب دره سیاوشده و دره فراغ‌کش به ما بپیوندند. مسیرِ پر از لطافت هوا و سرسبزی بهاری و آبشاران پی‌درپی را به آرامی پیمودیم تا به دره‌‌‌ی سیاوشده رسیدیم. مسیر یادشده را پیش از این در مقالات و مطالب دیگر شرح داده‌ام و در این سفرنامه به تکرار آن نخواهم پرداخت.

ما دو تن تا ساعت ۱۰:۳۰ یعنی نیم‌ساعت بیشتر از زمان مقرر پای کوه سیاوشده ماندیم اما دو نفر دیگر نیامدند. هوا به شدت رو به گرمی می‌رفت و احتمال می‌دادیم برنامه دوستان هماهنگ نشده و ممکن است از آمدن به کوه منصرف شده باشند. آقا مجید آرام‌تر حرکت می‌کرد و لذا قرار شد ایشان گُرده‌ی کوه سیاوشده را در پیش گرفته به سمت قله بروند. ما هم پس از رسیدن دوستان به اتفاق به آقا مجید بپیوندیم. من یک ربع ساعت منتظر شدم و دوستان نیامدند. برای اینکه فرصت را از دست ندهیم آرام آرام و با نگاه به پشت سر مسیر قله را در پیش گرفتم تا در صورت رسیدن دوستان به آنها اطلاع دهم.

چندصد متر که رفتم دوستان را دیدم که از هُمند میان‌رود به سمت دره سیاوشده می‌آیند. هرطور بود با اشاره و تکان دست و کلاه آنها متوجه من شدند و همدیگر را دیدیم. اشاره کردم که در پی‌ِ ما بیایند. اما آنها بجای مسیر گرده‌ی کوه، راه درون دره سیاوشده را درپیش گرفتند.

مجید در مقابل من رو به قله می رفت و داود و سعید به موازات من از درون دره سیاوشده حرکت می‌کردند. آنها در نهایت به پای چشمه‌ی سیاوشده رفتند و من به نزدیک مجید رسیدم و دیدی روی مسیر آن دو نداشتم. آرام آرام با چیدن والک‌ها و پسوزک‌ها و آویشن‌ها به سمت قله می‌رفتیم. ما به قله رسیدیم و باز هر چه معطل ماندیم آن دو همراهمان نرسیدند. بی‌خبر از ما، آنان برای صرف صبحانه در پای چشمه معطل ماندند و سبب شد همدیگر را گم کنیم. ما به تصور آن‌که دوستان در دامنه‌ی کوه در پی چیدن سبزی هستند تصمیم گرفتیم به سمت دامنه برویم.

ما از دره‌ی بین فراغ‌کش و سیاوشده به سمت اسبه‌چال به راه افتادیم و در راه سبزی هم جمع می‌کردیم. دوستان به زودی به ما پیوستند و به اتفاق به سمت چشمه‌ی یورد رفتیم. رسیدن به چشمه پایان جمع‌کردن سبزی بود. انواع سبزی کوهی والک و پسوزک و تَوِله و آویشن ره‌آورد این کوه‌پیمایی بود.

با عبور از میان مراتع پوشیده از گلپَر و هُمند میانرود دوباره وارد تنگه میانرود شده و به سمت روستا به راه افتادیم. مسیر زیبا و خاطره‌انگیز آبشاران تنگه میانرود را پشت سرنهاده به روستا بازگشتیم. در این مسیرِ ۱۱ ساعته‌ی تفریحی، ورزشی، تجاری! حدود ۱۲ کیلومتر مسیر افقی و ۱۳۰۰ متر مسیر عمودی را طی کردیم.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *