خانه » کتاب برگجهان » کتاب فرهنگ و گویش برگجهان

کتاب فرهنگ و گویش برگجهان

ketab bargejoonمجید جان نثاری، اسفند ۹۳

 کتابی که پیش روی شما خواهد آمد همچنانکه از فهرست آن برمی‌آید کتابی پربار است و ما را به عنوان گردانندگان سایت برگجون بسیار خوشحال و دلگرم نموده است. مطالب این کتاب سالهای بسیاری است که از سوی برخی از افراد خوش ذوق و محقق برگجونی به قصد چاپ و نشر گردآوری شده است. پیش از نشر کتاب، مالکان معنوی این کتاب افتخار داده اند که مطالب در سایت برگجون به آگاهی خوانندگان محترم برسد تا در صورت مشاهده نقص و کمبودهای احتمالی موارد را به گردآورندگان آن منعکس فرمایند تا به امید خداوند متعال کار کامل و بی‌نقصی به چاپ برسد.

اکنون که این بزرگواران تنها با هدف خیرخواهی و اشاعه فرهنگ روستای عزیزمان این سرمایه گرانبها را بدون هیچ چشم داشت مادی در اختیار نهاده اند، از فرد فرد شما خوانندگان عزیز که قدردان زحمات آنان خواهید بود، درخواست می‌کنیم هر گونه نظر یا عکس و سندی که می‌تواند در تصحیح و تکمیل و جذاب‌تر کردن مطالب کتاب کمک کند آن را در اختیار سایت یا نویسندگان کتاب قرار دهید.

مدیران سایت

 

کتاب فرهنگ و گویش برگجهان

فهرست مطالب

مقدمه

بخش اول :  فرهنگ

فصل اول :  موقعیت تاریخی برگجهان

اقوام تبوری در منطقه قصران داخل و برگجهان

استراتژی دفاعی تبوریها در مقابل هجوم بیگانه

کیش تبوریها (دیوا) و (اسورا)

سرگذشت غم انگیز تبوریها

زرتشتیان در برگجهان

آتشکده قلعه دختر نماد الهه آب، آناهیتا، ناهید، استوره و نماد زنانگی در ایران باستان

دین مبین اسلام در برگجهان

فصل دوم : موقعیت جغرافیایی برگجهان

تقسیمات کشوری شهرستان شمیران

رودبار قصران خارج

شهر شمیران (تجریش)

حدود اربعه قصران خارج در قدیم

رودبار قصران داخل

بخش لواسان (قصران علیا)

لواسان یا تیغه طلوع خورشید

کوه دماوند یا کوه لواسان

دهستان لواسان کوچک (کوشک دشت، کوشک علی‌کامه )

روستای پلنگان، پلنگ واز ، پلنگ لواف یا برگجهان

موقعیت جغرافیایی

نام مناطق

نام محله ها

دهستان لواسان بزرگ 

فصل سوم :  شکل گرفتن طوایف

طوایف ده گانه

 

فصل چهارم : بزرگان روستا

سه نسل از شاه‌زادگان در برگجهان

خانواده همایون و محمدخان

کاوه ها

فرهی‌ها

سایر بزرگان ده

آق بابا

یداله

حاج حمزه

کربلایی اصغر

کربلایی عبدالعظیم

محمدعلی

باشی (آبدارباشی)

آحبیب

خاله زبیده (کلانتر)

گلین خانم

کربلایی اسماء

ملا باجی

اسماعیل بیک

فصل پنجم : آموزش در برگجهان

مکتب‌خانه و مدرسین

اولین مدرسه به سبک جدید در سال ۱۳۲۴

فصل ششم : آداب و رسوم و اعتقادات

آداب و رسوم ازدواج

شب دردیی‌سر

شب حنابندون

شب زن‌برون

آداب ورسوم کنار گذاشته شده

آداب و رسوم عزاداری

آداب فراموش شده

پیراهن کرباسی وعلامت عزادار بودن داماد

آداب و رسوم تولد فرزند

زایمان در منزل و توسط قابله

اولین قابله روستا

خاله قمر جانشین قابله سابق و پرستار روستا

مهر کردن زن زائو در شب ششم

شام شب ششم

یک خاطره از شام شب ششم

آداب و رسوم سفرهای زیارتی

مراسم بدرقه

آش پشت‌پا

استقبال از زائر و چاوشی‌خوانی

یک حکایت ازاستقبال زائر

آداب و رسوم نوروز

پنج روزآخر سال (که سرسال دنیه )

آداب تحویل سال نو

مراسم دید و بازدید

مواد خوراکی برای پذیرایی در سال نو

دو حکایت از میوه‌های (ازگیل) و(قوت )

سیزده بدر

آداب و رسوم فراموش شده

برخی اعتقادات

نخوردن آب در نیمه‌شب

هنگام عبور از قبرستان

آب ریختن در شب

دعا‌نویسی

باد‌بندی

آب‌نسیان

آب پاشیدن و جارو کردن

فصل هفتم :  مشـاغـل

چاربداری (مکاری )

چاربداری در فصل بهار

چاربداری درفصل تابستان

چاربداری در فصل زمستان

کارشناس خبره برنج

حوادث چاربداری

حادثه منجر به خسارت مالی

حادثه منجر به نجات معجزه آسا

حادثه منجر به تلفات جانی

دو حکایت از هوش قاطرها

حکایت چای هفت روز دم کرده

حادثه راه‌زنی

بند گرفتن ویک حادثه ناگوار

دامداری

گله چران

گوگل پا

قرارداد مربوط به گله‌چران وگوگل‌پا

دستمزدگله‌چران وگوگل‌پا

مراتع چرای دامها

یورد گو

گو‌خوسون

محدوده چرا برای گاوها

قرارداد کماه کندن

تعدادگاوهای نر (ورزو)

هم بند

هم‌دو(شریک درشیر)

تو شیر

سر شیر

زراعت

دستمزد رعیت در زراعت گندم و جو

دستمزد رعیت در اسبرس

دستمزد رعیت در صیفی کاری

علت تعطیل شدن زراعت

کول بستن

جنگاه

پاتی کردن

نو گو

باغداری

عوامل مؤثر در گسترش باغداری

محصولات باغی برگجهان

سیب شمیرانی

نگهداری سیب شمیرانی

روزک یا نوبت آبیاری

جدول نهرها و روزک‌های برگجهان

چک‌بند(شکسته‌بند)

چک‌بندهای معروف

یک حکایت از چک‌بندی

دلاک

 وظایف اصلی دلاکها

اسامی دلاکان

دشته‌بون

اسامی دشته‌بونها

شکار

گرگرفتن برف

حوادث شکار

اسامی شکارچیان

کار بافی

ریسندگی پشم

انواع گوال

اشکلک

ریسندگی پنبه

تار و تمور و دفینه

ماهرترین کاربافها

آرخالوق

مراد بگی

شلوار و پیراهن کرباسی

فصل هشتم: تکیه‌ها، مساجد، امامزاده‌ها، آسیاب‌ها، و حمام‌ها

تکیه‌ها

روشنایی اولیه تکیه

شیروانی تکیه سرده

احداث تکیه شاهان

معاوضه زمین شازده با زمین وقفی

شیروانی تکیه شاهان

نام قسمت‌های مختلف تکیه

سقاخانه

قلیان‌چاق‌کن

انبارک

کربلایی ابوالقاسم امان‌الله شاخص‌ترین مداح

حکایت نوحه‌سرایی در مسجد ارباب محمد‌صادق تهران

مراسم روز تاسوعا و عاشورای حسینی

تعزیه و تعزیه‌خوانی

حکایتی از تعزیه‌خوانی دو طفلان مسلم

نسل دوم تعزیه‌خوانها

نسل سوم تعزیه‌خوانها

مساجد

مسجد امام حسن عسگری (پاده)

مسجد شاهان

مسجد روبارک

مسجد سرده

تشخیص اوقات شرعی

از طریق مشاهده ستارگان

ابزار تشخیص سحر

بانگ خروس

باد شبنم

تشخیص وقت ظهر

مناجات‌خوانها

امام‌زاده‌ها

امام‌زاده اسماعیل

شیروانی امام‌زاده

درختان امام‌زاده

امام‌زاده جعفرصادق

امام‌زاده گل‌چنار

امام‌زاده سرکمر سوآستونه

آسیاب‌ها

آسیاب بالا

آسیاب میون

آسیاب مشهدی اسماعیل آمحمد

قسمت‌های مختلف آسیاب

نو

اریون

سنگ‌ها

زنگ متصل به ناودان

موارد برتری آسیاب آبی به برقی

دستمزد آسیابان

سفرسنگ

حمام‌ها

اولین حمام روستا

قسمت شاه‌نشین حمام

تون حمام

خزینه

سر رختکن

دستمزد حمام

مواد سوختی حمام

فصل نهم : کدخداها

کدخدا حبیب‌الله خان

تعیین حدود برگجهان

گرفتن خون‌بها

فلک کردن محمد گدا

آزادسازی قاطران برگجهانیها

حکایتی از یک مانور

وظایف کدخدا

میزان حقوق کدخدا

فصل دهم: احداث راه

رفت و آمد قبل از احداث جاده

پیشنهاد احداث جاده لوارک

پیشنهاد احداث جاده از طریق نارون

احداث جاده از طریق افجه

احداث جاده در سال ۱۳۳۷

ورود اولین ماشین به روستا

تقسیم احداث راه بر اساس طوایف ده گانه

فصل یازدهم: بازی‌ها و سرگرمی‌ها

بازی‌ها

تپ بازی

نحوه ساختن تپ

الک دولک بازی

درمه‌کوکو

مز مرد من باقلایه چند من

خرک جوز واز

باغال نایک

شب نشینی‌های زمستانه

داستان خوانی

نقالی داستان

شب‌چره

شب‌نشینی‌های عبدالله‌کرد

رایج‌ترین قصه‌ها

قصه‌گوهای معروف

فصل دوازدهم:  پوشش‌های گیاهی و درختان

گیاهان برگجهان

گیاهان دارویی

گیاهانی که مصرف غذایی دارند

درختان غیر مثمر

درختان مثمر

فصل سیزدهم: چشمه‌ها

 

فصل چهاردهم: قبرستان‌ها

بخش دوم: گویش برگجهان

۵ دیدگاه

  1. کار نیکویی است
    موفق باشید

    راستی جای گالری تصاویر در سایت خالی است!
    ضمنا اگر بخواهیم مطلبی به سایت ارسال کنیم از چه طریق ممکن است؟
    با تشکر

  2. جناب آقای کلهر
    ضمن تشکر از سر زدن به سایت و درج نظر، گالری تصاویر در سایت وجود دارد و به مرور با همت شما خوانندگان غنی خواهد شد. در ستون سمت راست صفحه اصلی آن را می بینید. از آنجا وارد شوید.
    برای ارسال مطلب یا از نشانی ایمیل bargejoon@gmail.com استفاده کنید یا از منوی بالای سایت(بالای عکس برگجون) و گزینه تماس با ما استفاده بفرمایید.

  3. سلام اثربسیار ارزشمندی است امیدوارم موفق به چاپ ونشر آن شوید سال هاست منتظر نشر کتاب هستیم ودورادورشاهدزحمات،موفق باشید

  4. سلام
    ضمن خسته نباشید از سایت خوب و کامل من تحقیقی دارم در رابطه جامعه شناسی روستایی برگجون
    آشنایی در روستا ندارم برای مصاحبه با اهالی خونگرم روستا ااز کدام محل و نقطه روستا باید شروع کنم که نتیجه بهتری بگیرم روز جمعه بیام بهتر است یا در روزهای دیگر به روستا مراجعه کنم ممنون

  5. روز جمعه افراد بیشتری را خواهید یافت. اما معمولا شلوغتر است و افراد عجله بیشتری دارند. بنابراین اگر از تعداد زیادی پرسش دارید جمعه و اگر از افراد کمتری ولی سوال زیادی دارید وسط هفته مراجعه کنید. برای شروع ابتدا به محله پاده یا ایستگاه روستا بروید. آنجا حتما افرادی هستند. بعد حسب فرصت به محله های دیگر هم بروید. خوشحال می شویم نتیجه تحقیق و گزارشتان را برای ما بفرستید

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *