خانه » اخبار » فرصت طلایی دوران قرنطینه

فرصت طلایی دوران قرنطینه

علی‌اکبر لبافی، فروردین ۹۹

از امکانات جامعه مجازی بهتر استفاده کنیم.

 اوایل تاسیس وبسایت برگ‌جهان، برای گرفتن یک سند مرتبط با برگجون باید تلفن اون فرد رو پیدا می‌کردم، زنگ می‌زدم و اطمینان می‌دادم سند رو صحیح و سالم حتما برمی‌گردونم، بعد که راضی می‌شدند آدرس می‌گرفتم و قرار ملاقات می‌گذاشتم و سند رو می‌گرفتم، می‌بردم اسکن می‌کردم. دوباره قرار تلفنی گذاشته و سند رو پس می‌دادم. الان هر فردی می‌تونه خودش از سند عکس بگیره و با واتساپ یا تلگرام بفرسته. این همه کار راحت شده و ترسی هم نداریم که این سند گم یا مخدوش بشه.

من وقتی گروه تلگرامی دوستداران برگجون رو ایجاد کردم بیشتر به این فکر بودم که به طور گروهی کمک کنیم به گردآوری اسناد و مدارک و تاریخ برگجون که مصادف شد با موضوع تنگلخانه و توقعاتی که روزافزون از این گروه بیشتر شد. البته این کارکردهای گروه هم خوبه و اثراتی هم تاکنون داشته ولی به نظر می‌رسه اکنون بجایی رسیدیم که افراد فقط پیشنهاد بدهند و انتظار داشته باشند دیگران انجامش بدهند. انگار چندین نفر در گروه آماده و منتظر ایستاده‌اند تا دیگران پیشنهاد بدهند و این افراد اجرا کنند. البته چنین نیست و لذا به همین دلیل کار مهمی انجام نمیشه. بنابراین بهتره در این گروه که حالا شده گروه واتساپی دوستداران برگجان برگردیم به کاری که می‌تونیم انجام بدیم.

دوستان عزیز و اعضای محترم گروه، توجه فرمایید: ما موضوعات ارزشمندی داریم که به تدریج داریم اونها رو از دست می‌دهیم:

  • سالمندان
  • اسناد مکتوب دست‌نویس
  • فیلم و عکسهای قدیمی
  • لوازم و وسایل قدیمی

کاش یکایک اعضای محترم در این دوران قرنطینه و پس از آن همتی بفرمایند و به شرح زیر از این میراث ارزشمند پاسداری کنند و تا جایی که ممکن هست آنها را برای ثبت در تاریخ و انتشار بین علاقمندان برای ما ارسال کنند:

سالمندان

سالمندان روستا را دریابید. هر سالمند دنیایی است از محبت و تجربه و خاطره. ایجاد ارتباط و گفتگو با سالمندان هر خانواده توسط جوانان آن خانواده بجز ارزش‌های معنوی و اخلاقی و قدردانی از پدر و مادر و بزرگترها، برای حفظ میراث روستا هم بسیار واجد اهمیت است. متاسفانه تاریخ روستاها و به ویژه روستای ما شفاهی است. ما در روستا تاریخ‌نویس نداشتیم، روزنامه یا مجله نداشتیم. هیچ فرآیند مکتوب سیستماتیکی برای ثبت وقایع و موضوعات نداشتیم. لذا بخش اعظم تاریخ روستا به خاطرات شفاهی سالمندان و تجارب آنان گره خورده است.

البته در این زمینه افراد سالمند روستا همسان نیستند. بدیهی است افرادی مانند حاج اصغر علیمردانی، حاج حسن لبافی، حاج حسن جان‌نثاری، علی‌محمد کوشکستانی و نظایر آنها دیگر در میان ما نیستند، اما هنوز هم افراد ویژه‌ای مانند حاج حبیب شاهانی در میان ما هستند. این را هم در نظر داشته باشیم هر فرد از افراد سالمند حتما مطالب شنیدنی دارند و می‌توان با آنها گفتگو کرد و از آنان فیلم گرفت و به عنوان میراث روستا سخنان و یاد آنها را زنده نگاه داشت. افراد سالمند به ویژه در تکمیل شجره‌نامه خانواده‌ها و طوایف و نقل خاطرات و شرح خصوصیات افراد درگذشته بسیار مفید هستند.

اسناد مکتوب دست‌نویس

اگرچه بخش اعظم تاریخ برگ‌جهان شفاهی است اما هنوز مطالب بسیاری به صورت مکتوب از گذشتگان باقی است که باید حتما و حتما آنها را حفظ و نگهداری کنیم. در هر خانواده قدیمی یک دستمالگ ابریشمی وجود داشت که درون آن کاغذجات را قرار داده و داخل مِجری یا بالای رَف قرار می‌دادند. با گذشت زمان متاسفانه این کاغذجات در حال از بین رفتن هستند. به ویژه آنکه اغلب بدخط و با درج مطالبی است که خوانندگان چندان به آنها توجه نمی‌کنند. مضافا که اینها کاغذهایی کاهی و زرد شده و با گوشه‌های تاخورده و پاره هستند. دقیقا صفاتی که ممکن است هر فردی را ترغیب کند که آنها را دور بریزد.

اما این چقدر بد است که توجه نکنیم همین چیزهایی که امروزه آن را آشغال تصور می‌کنیم ارزشمندترین اسناد مکتوب به جا مانده از تاریخ روستا هستند و باید با تدابیر ویژه آنها را پاسداری و نگهداری کنیم.

لطفا دوستان عزیز این کاغذجات را که اکنون نزد پدر و مادربزرگهاست بیابید و هر چه که هستند مرتب نگهدارید و از آنها عکس و اسکن مناسب تهیه کنید و برای ما ارسال کنید تا با نام خودتان از اطلاعات مفید آنها استفاده کنیم. این اسناد اغلب شامل موارد زیر هستند:

  • سند معاملات زمین‌ها و منازل و درختان روستا
  • عقدنامه‌ها
  • وصیت‌نامه‌ها
  • تقسیم‌نامه اموال درگذشتگان
  • روزگ‌نامه‌ها، مصالحه‌نامه‌ها، اجاره‌نامه‌ها و …
  • نامه افراد به یکدیگر
  • مکاتبات اداری
  • رسید قرض یا دریافت وجه یا پرداخت مالیات و دیون شرعی
  • کتاب‌های خطی یا چاپی قدیمی
  • جواز کسب
  • ثبت و شرح وقایع به صورت موردی
  • یادداشت‌هایی در حد ثبت تاریخ تولد افراد در هامش کتابها و قرآنهای قدیمی

در اسناد فوق اغلب نام افراد و نام پدر آنها و شرح وقایعی هر چند مختصر با ذکر تاریخ بیان شده است. به شما عزیزان اطلاع بدهم که برخی از افراد اسناد بسیار ارزشمندی از حدود ۲۲۰ سال قبل را در اختیار ما گذاشته‌اند. در داخل همین اسناد موضوعات مهمی قابل کشف هستند که مجموع آنها و با کنار هم نهادن آنها به صورت یک بانک اطلاعاتی می‌توان تاریخ روستا را بازسازی کرد. این اسناد از نظر مالی شاید ارزشی نداشته باشد ولی از همه دوستان خواهش می‌کنم در حفظ و نگهداری آنها کوشا باشید.

تذکر: با توجه به اینکه ممکن است افرادی نگران سواستفاده از اسناد ملکی توسط دیگر باشند، می‌توانید اسناد با قدمت ۴۰ سال و بیشتر را یا سندهایی را که مالک نام برده در سند از دنیا رفته است ارسال فرمایید که اغلب برای این املاک سندهای جدید نوشته شده است و سندهای قدیمی اعتبار خود را از دست داده‌اند.

فیلم و عکس‌های قدیمی و عکس درگذشتگان

اگرچه فیلم و عکس قدمت و ارزش اطلاعات اسناد قدیمی را ندارند ولی برای خوانندگان جذابیت بیشتری دارند. علاوه بر آن یاد و خاطرات گذشته را زنده نگاه‌داشته و درک تاریخ روستا را بسیار آسان‌تر از اسناد ارایه می‌کنند. لطفا از روی فیلم‌ها و عکس‌های قدیمی قبل از فاسد شدن آنها نسخه‌های دیجیتال و الکترونیکی تهیه کنید و برای درج در بانک اطلاعات روستا آنها را در اختیار ما بگذارید. قدیمی‌ترین عکسی که تاکنون به دست ما رسیده است مربوط به سال ۱۳۱۷ (بیش از ۸۰ سال قبل) است که در آن محمدصادق باشی در کنار جهانسوزخان نیکنامدهی قرار دارد. اما صرفا عکس‌های خیلی قدیمی مطرح نیستند. عکس افراد درگذشته و حتی افراد در قید حیات هم برای درج در شجره‌نامه طوایف مورد استفاده قرار می‌گیرند.

قدیمی‌ترین فیلم برگجون که تاکنون دریافت کرده‌ایم یکی مربوط به سال ۱۳۵۲ است که بیشتر مناظر پشت‌بالابا و دشتاها را نشان می‌دهد و دیگری مربوط به محرم سال ۱۳۵۵ است که محله‌ها و مردم روستا را نشان می‌دهد. فیلم اول در سایت برگجون منتشر شده است و دومی را تا محرم سال ۱۳۹۹ منتشر خواهیم کرد.

لوازم و وسایل قدیمی

در منازل روستا تا ۳۰-۴۰ سال قبل انواع وسایل و ابزاری وجود داشت که اکنون اغلب کاربردی ندارند ولی برای شناخت فرهنگ و مردم روستا بسیار ارزشمند است و آنها را می‌توان روزی و روزگاری در موزه مردم‌شناسی روستا به نمایش گذارد.

انواع وسایل بنایی، کشاورزی، باغبانی، نجاری، بافندگی، دامداری و وسایل شخصی و لوازم خانگی همه و همه هرچند خراب و فرسوده را نزد خود نگاه دارید و لطفا معدوم نکنید. من چند نمونه نام می‌برم: زمبه چوبی، هلشت، جم و جت، جون، سبد کولی، کل بتین، دروش، داس، دهره، گووال بزه‌مو، چلگ، قشو، سم تراش، نعل، قپان، یاسه، چراغ بادی، چراغ زنبوری، برفرون، بوغلتون، و حتی شلوار دبیت و کلاه مردانه قدیمی و کُردک و …

لطفا این وسایل را در جای مطمئن و مناسبی نگهداری کنید و دور نیندازید.

جمع‌بندی و پیشنهاد

دوران قرنطینه حاضر و حتی بعد از آن را غنیمت شمرده و به گردآوری مطالب و خاطرات و اسناد و وسایل مرتبط با خانواده و روستا بپردازیم تا ضمن ایجاد سرگرمی، ارتباط با سالمندان، و دیگر اعضای خانواده؛ از میراث گذشتگان و میراث روستایمان نیز محافظت کنیم. سپس تصاویر هر کدام را که مناسب و صلاح دانستید برای ما ارسال کنید تا در بانک اطلاعات و اسناد وبسایت برگجون نگهداری کرده و به مرور آنها را به صورت مستقیم یا استفاده از مطالب آنها برای تهیه مقالات و شجره‌نامه‌ها و غیره، در سایت و به نام اهداکنندگان منتشر کنیم.

فراموش نکنیم اگر چه مدیران وبسایت برگجون هزینه دایر بودن سایت را می‌پردازند و زمان لازم را برای گردآوری مطالب و نگارش و انتشار در سایت صرف می‌کنند، ولی اگر همراهی و همکاری مردم روستا نباشد کار زیادی از پیش نخواهند برد.

کافی است اشاره کنم اهالی روستای نیکنامده با طرح ارسال عکسِ درگذشتگان در شب جمعه پایان سال ۹۸، فقط در عرض دو روز بیش از ۶۰۰ عکس را برای ادمین گروه مربوطه ارسال کردند. ما هم می‌توانیم با ارسال چنین مواردی به افرادی که وقت و سرمایه خود را ده‌ها سال است بدون هیچ منافع مادی در راه اعتلای روستا صرف کرده‌اند کمک کنیم.

برای ارسال اسناد و تصاویر و فیلم‌ها و خاطرات و نوشته‌های خود با موضوع برگ‌جهان می‌توانید از طریق واتساپ یا تلگرام به شماره ۰۹۱۲۳۰۵۷۵۵۸ یا به آدرس ایمیل a.labbafi48@gmail.com استفاده کنید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *